วิถีมนุษย์ เล่ม 10 — มั่งคั่ง: วางแผนการเงินเพื่ออิสรภาพ

วางแผนการเงินมาตั้งหลายปี รายได้ขึ้นแล้วทำไมอิสรภาพยังไกล

สมมติเย็นวันที่ 25 เงินเดือนเข้า 80,000 บาท คุณอายุ 38 ยังไม่ทันสองทุ่ม แอปธนาคารก็เด้งเตือนสามรอบติด ค่าคอนโด ค่างวดรถ บัตรเครดิต ตัดไปรวม 52,000 บาท

ห้าปีมานี้เงินเดือนขึ้นมาเกือบเท่าตัว แต่เงินเหลือใช้จริงขยับจาก 25,000 เป็น 28,000 เท่านั้นเอง งานหนักขึ้น ลาออกก็ยากขึ้น เพราะหยุดงานแค่เดือนเดียว ยอดผ่อนก็ยังมาตัดตรงเวลา ไม่เคยเลื่อน

ทีนี้ลองสมมติต่อว่าปลายปีโบนัสออก 200,000 บาท คุณเอาไปดาวน์รถคันใหม่ทั้งก้อน แล้วผ่อนต่อเดือนละ 16,000 บาทอีก 60 เดือน วันรับรถถ่ายรูปลงโซเชียล เพื่อนเข้ามายินดีเต็มหน้าจอ แต่กลิ่นรถใหม่ยังไม่ทันจาง โบนัสของปีนั้นก็กลายเป็น ภาระที่ต้องทำงานจ่ายไปอีก 5 ปี

ตัวเลขของคุณอาจไม่ใช่ชุดนี้ แต่อาการน่าจะคุ้นอยู่บ้าง

• เงินเดือนขึ้นทีไร ไม่กี่เดือนก็มีรายการผ่อนใหม่โผล่มา
• เปิดดูยอดในบัญชีแล้วโล่งได้แป๊บเดียว เพราะเงินเกือบทั้งก้อนมีเจ้าของรออยู่แล้ว
• อยากพัก อยากเปลี่ยนงาน แต่พอนึกถึงค่างวดก็เงียบไปเอง
• รางวัลที่ซื้อให้ตัวเองวางอยู่เฉยๆ เพราะคุณยังไม่มีเวลาใช้

โซ่ตรวนทองคำ ราคาจริงคือปีที่ต้องทำงานจ่าย

ของที่เซ็นรับในบ่ายวันเดียว บางชิ้นต้องทำงานจ่ายไปอีกห้าปี

รายการผ่อนที่เพิ่มมาหนึ่งรายการ แปลว่าคุณต้องหาเงินให้ได้ไม่น้อยกว่าเดิมไปอีกหลายสิบเดือน ทางเลือกก็เลยแคบลงทีละนิด เงินในบัญชีเยอะขึ้นทุกปีก็จริง แต่ถ้าวันนี้มีคนชวนไปทำงานที่คุณชอบ เงินเดือนน้อยลงหน่อย คุณจะกล้าตอบตกลงไหม

ผ่านไปอีกสิบปี ของในบ้านอาจเยอะขึ้น ตำแหน่งบนนามบัตรอาจยาวขึ้น ส่วนคำถามว่าต้องมีเท่าไรถึงจะพอ ก็ยังตอบไม่ได้อยู่ดี ตรงนี้แหละที่เหนื่อยกว่าเรื่องเงินเสียอีก ทำงานมาครึ่งชีวิต ยังไม่เคยถามตัวเองว่าอยากหยุดตรงไหน

ยิ่งหาได้มากยิ่งเหนื่อย มาจากวิธีที่เราวัดความสำเร็จ

บอกก่อนว่า คุณไม่ได้มือเติบกว่าใคร วินัยก็ไม่ได้หย่อน เราโตมากับภาพว่าคนประสบความสำเร็จต้องมีบ้าน มีรถ มีของที่คนอื่นมองเห็น พอรายได้ขึ้น จะขยับของใช้ตามก็ดูเป็นเรื่องปกติ ไม่ค่อยมีใครถามว่าของชิ้นนี้จะพาเงินเข้ามา หรือพาเงินออกไปทุกเดือน

คนขายที่โชว์รูม ธนาคาร หรือเพื่อนที่ชวนอัปเกรด ไม่มีใครคิดร้าย โปรผ่อนสบายมีอยู่เพราะมันขายได้ คำยินดีจากเพื่อนก็จริงใจ แค่ทุกเสียงรอบตัวชวนไปทางเดียวกันหมด ให้ซื้อของที่คนอื่นมองเห็น

ส่วนเงินที่เก็บเงียบๆ ไม่มีใครกดไลก์ให้ รถคันใหม่กลับมีคนชมตั้งแต่วันแรก เงินเก็บก็เลยถูกเลื่อนไปก่อนบ่อยๆ ข้อนี้ยากกว่าที่คิดเยอะ คือแยก ของที่ทำให้ดูรวย กับของที่ทำให้เป็นอิสระ ออกจากกัน คนตั้งใจเก็บเงินมาตลอดก็ยังหลงได้

ทำไมวิธีจัดการเงินที่ใช้กันอยู่ ยังไม่พาไปถึงอิสรภาพทางการเงิน

พอบ่นว่าเงินไม่เคยพอ คำแนะนำที่ได้มักเป็นประโยคพวกนี้

• "หาเงินเพิ่มอีกสิ" หาเพิ่มได้จริง แต่ถ้ายังซื้อของแบบเดิม ภาระก็โตตามมาติดๆ
• "ตั้งเป้าเงินเก็บเป็นตัวเลขไว้" ตัวเลขบอกได้ว่ามีเท่าไร แต่ไม่ได้บอกว่าแค่ไหนถึงเรียกว่าพอ
• "ซื้อไว้เถอะ ยังไงก็เป็นทรัพย์สิน" ชื่อเจ้าของเป็นเราก็จริง แต่ทุกเดือนเราเป็นฝ่ายจ่ายให้มัน

คำแนะนำพวกนี้ไม่ได้ผิดนะ แค่ทุกข้อถามว่ามีเงินเท่าไร ยังไม่มีข้อไหนถามว่าเงินก้อนนั้นถูกเปลี่ยนไปเป็นอะไร

วิถีมนุษย์ เล่ม 10 มองความมั่งคั่งจากอิสรภาพ มากกว่ายอดในบัญชี

วิถีมนุษย์ เล่ม 10: มั่งคั่ง วางแผนการเงินเพื่ออิสรภาพ โดย หลินโม่ ถามตรงๆ ว่าเรากำลังทำงานหนักเพื่อซื้อ "โซ่ตรวนทองคำ" มาประดับตัวอยู่หรือเปล่า เล่มนี้ชวนแยกทรัพย์สินเป็นสองแบบ แบบแรกสร้างชีวิต แบบที่สองหน้าตาเหมือนทรัพย์สิน แต่ผูกเราไว้กับงาน

อีกเรื่องคือวางแผนการเงินแบบมังกร ค่อยๆ สะสมความมั่งคั่งไปเงียบๆ ไม่ต้องอวดให้ใครเห็น อ่านแล้วสิ่งที่ได้คือมุมมองกับหลักคิดไว้ใช้ตัดสินใจ ส่วนผลลัพธ์ทางการเงินจะออกมายังไง ขึ้นกับตัวเลขและจังหวะชีวิตของแต่ละคน

อ่านไปจะได้ลองตอบคำถามพวกนี้กับตัวเอง

• ของชิ้นไหนในชีวิตกำลังสร้างอิสรภาพให้คุณ และชิ้นไหนกำลังรัดคุณไว้
• จะสะสมความมั่งคั่งแบบเงียบๆ ยังไง โดยไม่ต้องโชว์ให้ใครดู
• เงินคืออะไร แล้วอะไรบ้างที่เงินไม่ได้เป็น

เล่มนี้มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติด้วย

ลองนึกถึงของชิ้นใหญ่ที่สุดที่คุณกำลังผ่อนอยู่ แล้วดูว่าเล่มนี้มีอะไรให้หยิบไปใช้

จากที่เคยนับทุกอย่างที่เป็นชื่อตัวเองว่าเป็นทรัพย์สินหมด คุณจะมีหลักไว้แยกทีละชิ้น ว่าชิ้นไหนสร้างอิสรภาพ ชิ้นไหนรัดคุณไว้ แล้วก็มีมุมมองเรื่องทองคำกับเวลาไว้เทียบ ก่อนตัดสินใจเรื่องเงินครั้งต่อไป

โบนัสรอบหน้ายังไม่ออก ยังมีเวลาวางรายการผ่อนไว้ข้างเล่มนี้ แล้วถามทีละบรรทัดว่าอันไหนคือโซ่ตรวน