วิถีมนุษย์ เล่ม 9 — ครองใจ: จิตวิทยาการบริหารและศิลปะการชนะใจคน

บริหารคนด้วยไม้แข็ง ได้งานครบแต่ไม่ได้ใจ

เรื่องสมมตินะ คุณมีลูกทีม 9 คน เดือนที่แล้วงานส่งช้าไปหลายรอบ คุณก็เลยตั้งกฎใหม่ ทุกคนต้องส่งรายงานความคืบหน้าก่อน 17.00 น.

ใครช้าโดนเรียกคุยตัวต่อตัว สัปดาห์แรกรายงานมาครบ บางคนกดส่งตอน 16.59 เป๊ะ คุณโล่งใจ บริหารคนแบบเข้มมันได้ผลนี่นา

ผ่านไป 2 เดือน รายงานยังมาครบ แต่พอคุณถามว่าใครมีอะไรเสนอไหม ทุกคนก้มหน้ามองโน้ตบุ๊ก ปัญหาหน้างานมาถึงหูคุณช้ากว่าเมื่อก่อน แล้วเดือนเดียวมีคนยื่นใบลาออก 2 คน คุณ ไม่เคยได้ยินสัญญาณ ล่วงหน้าสักคำ เงียบมาตลอด

ลองสมมติอีกแบบ คุณเป็นเจ้าของกิจการ มีพนักงาน 6 คน ปลายปีจ่ายโบนัสให้คนละ 15,000 บาท หวังว่าปีหน้าทุกคนจะอยู่ช่วยกันต่อ ผ่านไปไม่กี่เดือน คนที่คุณไว้ใจที่สุดมาขอลาออก ที่ใหม่ให้เงินเดือนมากกว่าเดิม 2,000 บาท แค่นั้นเอง

ถ้าคุณดูแลคนอยู่ สัญญาณพวกนี้น่าจะเคยผ่านตา

• ต่อหน้าเห็นด้วยกันหมด แล้วมารู้ทีหลังว่ามีคนบ่นลับหลัง
• งานเสร็จตามสั่งเป๊ะ ไม่ขาด และไม่เกินสักนิด
• คุณลาหยุดวันไหน งานที่ไม่มีคนตามก็หยุดด้วย
• กว่าเรื่องจะมาถึงหูคุณ ปัญหาก็บานไปแล้ว

ความภักดีที่ได้จากความกลัว มีต้นทุนที่มองไม่เห็นในวันแรก

คนที่ทำตามเพราะกลัว มักทำเท่าที่คุณมองเห็น พอคุณหันไปทางอื่น เขาก็หยุด

ทีมที่ทำงานเพราะเกรง ต้องมีคุณคอยตามทุกขั้น สุดท้ายคนที่เหนื่อยที่สุดในทีมก็คือคุณเอง ตรวจเอง ทวงเอง แล้วก็นั่งแก้เองตอนสองทุ่ม ในออฟฟิศที่เหลือคุณอยู่คนเดียว ยิ่งเฝ้า คนก็ยิ่งระวังตัว เล่าความจริงให้คุณฟังน้อยลงทุกที

ส่วนคนเก่งที่มีทางไป มักเป็นกลุ่มแรกที่เดินออก เขาไม่จำเป็นต้องทน คุณก็ต้องรับคนใหม่ สอนงานใหม่ วนไป ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นหัวหน้าที่แย่นะ ไม้แข็งมันมีเพดานของมันเอง ทำให้รายงานมาครบทุกฉบับได้ แต่ทำให้คนที่ถือใบลาออกอยู่เปลี่ยนใจไม่ได้

ทำไมผู้นำที่ตั้งใจดีถึงหยิบอำนาจมาใช้ก่อน

คุณไม่ได้ใจร้าย ไม่ได้ชอบสั่งใครด้วย หลายคนได้ขึ้นมาดูแลทีมเพราะทำงานเก่ง แต่วันรับตำแหน่งแทบไม่มีใครสอนว่าต้องทำยังไงคนถึงจะอยากตาม ของที่แถมมากับตำแหน่งมีอย่างเดียว คืออำนาจสั่งการ มีอะไรอยู่ในมือก็ใช้อันนั้น

ข้างบนก็กดลงมาอีกทาง เป้าต้องถึง เวลาเหลือน้อย สั่งให้ชัดแล้วตามให้ถี่ดูเป็นทางที่เร็วที่สุด และมันได้ผลจริงด้วยในช่วงสั้นๆ เป้ากับเวลาบีบพร้อมกันขนาดนี้ เลือกทางนี้ก็ไม่แปลก ติดแค่ว่าของที่กำลังเสียไป มันไม่ขึ้นในรายงานฉบับไหน

ลูกทีมเองก็ไม่ได้คิดร้าย เขาแค่ปรับตัวตามสิ่งที่เจอ พูดความจริงแล้วโดนตำหนิ ครั้งหน้าเขาก็เงียบ ทำเกินหน้าที่แล้วไม่มีใครเห็น เขาก็ทำเท่าที่สั่ง สุดท้ายได้ทีมที่ อยู่ด้วยกันแค่ตามหน้าที่ เข้างานตรงเวลา เลิกงานตรงเวลายิ่งกว่า

ทำไมวิธีชนะใจลูกน้องที่ใช้กันอยู่ถึงได้ผลไม่นาน

พอรู้สึกว่าทีมเริ่มห่าง หัวหน้าหลายคนก็ลองแก้ด้วยวิธีใกล้มือ

• "เพิ่มโบนัส เพิ่มสวัสดิการ" ได้ใจช่วงเงินเข้า พอที่อื่นให้มากกว่า เหตุผลที่จะอยู่ก็หมด
• "เข้มขึ้นอีก คุมให้ถี่ขึ้น" งานเดินตามกฎ แต่ไม่มีใครกล้าเสนออะไร หรือบอกข่าวร้ายกับคุณอีก
• "ใจดีเข้าไว้ ยอมทุกเรื่อง" คนสบายใจขึ้น แต่ไม่ได้เคารพมากขึ้น แล้วงานก็ย้อนกลับมาที่คุณอยู่ดี

สามวิธีนี้เห็นกันบ่อย ก็เข้าใจได้ว่าทำไมถึงหยิบมาใช้ แต่ยังไม่มีข้อไหนตอบได้ว่า อะไรทำให้คนคนหนึ่งเต็มใจตามอีกคน

ครองใจ มองผู้นำผ่านแรงจูงใจของคนและโครงสร้างอำนาจ

วิถีมนุษย์ เล่ม 9: ครองใจ จิตวิทยาการบริหารและศิลปะการชนะใจคน โดย หลินโม่ พูดถึงผู้นำสองแบบ แบบแรกคนยอมเพราะเกรง แบบหลังคนเลือกตามเอง แล้วชวนคนที่ดูแลทีมขยับจากแบบแรกไปหาแบบหลัง

ในเล่มพูดถึงการให้แบบที่ทำให้คนผูกพันกันทางใจ การดึงคนที่ยืนฝั่งตรงข้ามมาเป็นพวก การดูว่าในวงหนึ่งใครมีอิทธิพลต่อใคร แล้วก็ข้อที่ชวนอ่านที่สุด คือความภักดีที่ไม่ต้องซื้อและไม่ต้องบังคับ

คำถามที่เล่มนี้ชวนคิดต่อ

• ให้ยังไง คนรับถึงรู้สึกผูกพัน มากกว่ารู้สึกว่าได้ของตามสิทธิ์
• คนที่ค้านคุณอยู่ จะกลายมาเป็นพวกได้ทางไหน
• ในทีมของคุณ ใครฟังใคร แล้วควรลงแรงกับใครก่อน

เล่มนี้มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติด้วย

แต่ละข้อใช้กับคนละจังหวะของการดูแลทีม

จากเดิมที่มีแค่คำสั่งกับกฎไว้คุมทีม คุณจะมีวิธีมองว่าใครในทีมฟังใคร มีหลักการให้ที่ทำให้คนผูกพัน แล้วก็มีแนวทางเข้าหาคนที่เคยค้านคุณ

ประชุมทีมรอบหน้า ลองให้คนที่เงียบที่สุดพูดก่อน แล้วอ่านครองใจคู่กันไป ดูว่าทีมคุณมีอะไรที่ไม่เคยได้ยิน