วิถีมนุษย์ เล่ม 12 ตาสว่าง: ปรัชญาชีวิตและการตื่นรู้

ปรัชญาชีวิตข้อแรก เริ่มจากคืนที่ได้ครบแล้วยังรู้สึกโหวง

สมมติคุณอายุ 41 ปี เริ่มงานตอนอายุ 29 ด้วยเงินเดือน 45,000 บาท ผ่านมา 12 ปี เลื่อนตำแหน่ง 3 ครั้ง วันนี้เงินเดือนอยู่ที่ 150,000 บาท มากกว่าวันแรก 105,000 บาท เย็นวันที่ผลเลื่อนขั้นครั้งล่าสุดออก ทีมพาไปเลี้ยงฉลอง

ขากลับคุณจอดรถที่ลานจอดคอนโด ดับเครื่องแล้วนั่งนิ่งอยู่ราว 20 นาที ไม่ได้เศร้า ไม่ได้ดีใจ แค่โหวงตรงกลางอก ก่อนขึ้นห้อง คุณเปิดมือถือดูว่าตำแหน่งถัดไปต้องใช้เวลาอีกกี่ปี

ลองสมมติอีกฉาก คุณเคยตั้งเป้าว่าจะมีเงินเก็บ 5,000,000 บาทก่อนอายุ 40 แล้วทำได้ตอนอายุ 38 เร็วกว่าแผน 2 ปี คืนนั้นคุณขยับเป้าเป็น 10,000,000 บาท สัปดาห์ถัดมายังทำงาน 6 วัน วันละ 11 ชั่วโมง รวม 66 ชั่วโมงเหมือนเดิม และ ยังไม่เคยถามตัวเองว่าครบแล้วจะเอาไปทำอะไร

คนที่เคยผ่านคืนแบบนั้น มักมีเรื่องพวกนี้ติดมาด้วย

• ได้ข่าวดีแล้วดีใจอยู่ไม่ถึงวัน ก็เริ่มมองหาเป้าถัดไป
• ตอบคำถามว่า "ทำงานอะไร" ได้คล่อง แต่ตอบว่า "ชอบอะไร" ไม่ค่อยได้
• วันหยุดยาวทีไร กระสับกระส่ายมากกว่าได้พัก

วิ่งต่อโดยไม่ถาม จ่ายด้วยเวลาที่เอาคืนไม่ได้

เป้าหมายที่ไม่เคยถูกถาม พาคุณวิ่งไปได้ไกลมาก โดยไม่บอกว่าปลายทางเป็นของใคร

ความโหวงแบบนี้มักทำให้เราวิ่งเร็วขึ้นเพื่อกลบมัน เป้าถูกขยับ ชั่วโมงทำงานถูกเพิ่ม ส่วนคำถามว่าทั้งหมดนี้เพื่ออะไร ถูกเลื่อนไปไว้ "หลังงานนี้จบ" แล้วงานถัดไปก็เข้ามาแทน

คนรอบตัวได้รับผลไปด้วย บทสนทนากับคนที่บ้านเหลือแต่เรื่องตารางเวลากับค่าใช้จ่าย นัดเจอเพื่อนเก่าก็คุยกันแต่เรื่องงาน ความสัมพันธ์หลายอย่างยังอยู่ครบ แต่เริ่มเหมือนทำตามหน้าที่ต่อกัน

บางคนได้หยุดจริงก็ตอนที่ร่างกายไม่ยอมไปต่อ ในจังหวะที่ยังไม่ได้เตรียมอะไรไว้ การเลือกหยุดเองสักครั้งจึงเป็นทางที่เบากว่า

ความสำเร็จที่ไม่ได้เลือกเอง มาอยู่ในมือคุณได้ยังไง

ที่คุณรู้สึกโหวงทั้งที่มีครบ ไม่ใช่เพราะคุณโลภหรือไม่รู้จักพอ ลองย้อนดูว่าเป้าหมายแต่ละข้อมาจากไหน เรียนคณะนี้เพราะที่บ้านบอกว่ามั่นคง เลือกงานนี้เพราะใครๆ ก็ว่าดี ตั้งตัวเลขเงินเก็บตามที่เห็นคนรุ่นเดียวกันตั้ง

คนที่ส่งความคาดหวังมาให้ก็ไม่ได้คิดร้าย พ่อแม่อยากให้ลูกสบาย หัวหน้าอยากให้ลูกทีมก้าวหน้า ทุกคนให้ในสิ่งที่เขาเชื่อว่าดี คุณรับมาตั้งแต่อายุยังน้อย แล้วไม่เคยมีจังหวะได้ตรวจว่าข้อไหนเป็นของตัวเองจริง

พอทำตามนานเข้า บทบาทที่สวมอยู่ก็แนบสนิทขึ้นเรื่อยๆ เป็นลูกที่ไม่ทำให้ผิดหวัง เป็นหัวหน้าที่พึ่งได้ เป็นคนเก่งของกลุ่ม สวมมานานจนแยกยากว่าตรงไหนคือ หน้ากากทางสังคม ตรงไหนคือตัวคุณ

หาเงินเพิ่ม ลาพัก อ่านคำปลอบใจ แล้วความว่างก็ยังอยู่ที่เดิม

พอความโหวงมาบ่อยขึ้น ของที่หลายคนคว้ามาอุดก่อนคือสามอย่างนี้

• "หาเพิ่มอีกหน่อย เดี๋ยวก็หาย" ตัวเลขในบัญชีโตขึ้น ส่วนความโหวงยังขนาดเท่าเดิม
• "ลาพักไปเที่ยวสักอาทิตย์" ได้พักร่างกายจริง แต่กลับมาก็เจอคำถามเดิมรออยู่ที่โต๊ะ
• "อ่านอะไรที่ให้กำลังใจหน่อย" อุ่นใจได้คืนหนึ่ง เพราะมันบอกให้ไปต่อ โดยไม่ถามว่าไปไหน

ทุกทางช่วยให้วิ่งต่อได้สบายขึ้น ยังไม่มีทางไหนชวนให้หยุดดูว่ากำลังวิ่งไปหาอะไร

ตาสว่าง เล่มที่ถามว่าเป้าหมายนี้ใครเป็นคนเลือก

วิถีมนุษย์ เล่ม 12: ตาสว่าง โดย หลินโม่ ไม่ได้เขียนมาเพื่อปลอบใจ เล่มนี้เลือกพูดความจริงที่เรามักเก็บซ่อนไว้ เปรียบความสำเร็จที่ไม่เคยถูกตั้งคำถามว่าเป็นกรงขัง และเปรียบการไล่ตามความมั่งคั่งโดยไม่หยุดถามว่าเป็นการเดินวนในเขาวงกต

ถ้าคุณกำลังมองหาคำปลอบ เล่มนี้อาจยังไม่เหมาะกับช่วงนี้ ถ้าอยากให้มีใครสักคนถามคำถามที่คนรอบตัวเกรงใจไม่กล้าถาม หนังสือปรัชญาชีวิตเล่มนี้ทำหน้าที่นั้น

คำถามที่ตาสว่างชวนคุณนั่งลงคิด

• เป้าหมายที่ถืออยู่ คุณเลือกเอง หรือรับมาจากความคาดหวังของคนรอบข้าง
• ใต้บทบาทที่สวมมานาน ยังเหลืออะไรที่เป็นคุณ
• ความว่างกลางใจกำลังบอกอะไร ถ้าลองหยุดฟังมัน

ตาสว่างมีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติ

สิ่งที่คุณจะได้จากการนั่งอ่านช้าๆ ทีละเรื่อง

จากเดิมที่ถือรายการเป้าหมายยาวเหยียดโดยไม่เคยถามที่มา คุณจะมีคำถามไว้ตรวจทีละข้อว่าข้อไหนเลือกเอง ข้อไหนรับมาจากคนอื่น และมีอีกวิธีไว้อ่านความว่างในใจตัวเอง

เป้าหมายข้อถัดไปรอได้ เย็นวันศุกร์นี้ขอสองชั่วโมงให้ตาสว่าง แล้วถามว่าข้อไหนในลิสต์เป็นของคุณจริงๆ