วิถีมนุษย์ เล่ม 5: หน้ากากใจ - อาวุธที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่ปืนหรือมีด... แต่คือ "ความหวังดี" ที่ใช้กักขังคุณ

เมื่อความหวังดีกลายเป็นเหตุผลที่คุณปฏิเสธไม่ลง

สมมติคืนวันศุกร์ คุณโทรกลับบ้านด้วยเสียงดีใจ เพิ่งได้ข้อเสนองานใหม่ที่ต่างจังหวัด เงินเดือนจาก 32,000 จะขึ้นเป็น 45,000 บาท ปลายสายเงียบไปครู่หนึ่ง แล้วตอบว่า "อยู่ใกล้บ้านดีกว่านะลูก ที่พูดนี่เพราะหวังดีนะ"

คุณไม่ได้เถียงสักคำ ฟังก็รู้ว่าท่านห่วงจริง สัปดาห์ต่อมาคุณพิมพ์อีเมลปฏิเสธงานนั้นไป ผ่านมา 6 เดือน คุณยังนั่งโต๊ะตัวเดิม อีเมลฉบับนั้นยังอยู่ในกล่องจดหมายออก และคุณยังตอบตัวเองไม่ได้ว่าวันนั้นเลือกเอง หรือเลือกตามคำว่าหวังดีของคนอื่น

ลองสมมติอีกเรื่อง คราวนี้ในออฟฟิศ ตอนเข้างานใหม่ๆ รุ่นพี่คนหนึ่งช่วยแก้รายงานให้คุณ 2 ครั้ง ผ่านมา 8 เดือน คุณรับงานแทนเขาไปแล้ว 11 ครั้ง ทุกครั้งเขาขึ้นต้นเหมือนเดิมว่า "พี่เคยช่วยเรามานะ" คุณเริ่มนับไม่ถูกว่า หนี้น้ำใจก้อนนี้ ต้องผ่อนอีกกี่งวดถึงจะหมด

ช่วงนี้คุณเจออะไรแบบนี้อยู่บ้างไหม

• ปากตอบ "ได้" ไปแล้ว แต่ในใจอยากตอบว่าไม่
• แค่คิดจะปฏิเสธ ก็รู้สึกผิดก่อนจะได้อ้าปากพูด
• อึดอัดแต่บอกไม่ถูกว่าเพราะอะไร ก็เขาพูดดีด้วยทุกคำ
• เริ่มไม่แน่ใจว่าเรื่องที่ทำอยู่ทุกวัน มีกี่เรื่องที่ตัวเองเลือกเอง

ยอมทีละนิด เสียงของตัวเองก็เบาลงทีละนิด

ยอมบ่อยเข้า คนรอบข้างก็อาจเข้าใจไปว่าคุณเป็นคนแบบนี้มาตั้งแต่แรก

ทุกครั้งที่คุณยอมให้เรื่องจบ อีกฝ่ายก็ได้รู้เพิ่มอย่างหนึ่ง ว่าพูดแบบนี้แล้วได้ผล ครั้งหน้าเขาก็มักพูดแบบเดิม ส่วนคุณเสียเวลา เสียโอกาส แต่ที่หนักสุดมาทีหลัง คุณค่อยๆ ไม่มั่นใจว่าตัวเองยังตัดสินใจเองเป็นอยู่ไหม

ตัวคุณกับเขาก็เริ่มห่างกันไปด้วยนะ เรื่องที่อึดอัดแล้วไม่ได้พูด มันไม่หายไปไหน กองอยู่ในใจเงียบๆ วันหนึ่งคุณอาจเริ่มตอบข้อความช้าลง หรือระเบิดใส่เรื่องเล็กนิดเดียว อีกฝ่ายก็งง เพราะที่ผ่านมาคุณไม่เคยบอกเขาสักครั้งว่าไม่โอเค

ทำไมคำว่าหวังดีถึงทำให้คนมีเหตุผลยังยอม

อย่าเพิ่งโทษตัวเองนะ คุณไม่ได้อ่อนแอ จุดยืนคุณก็มี แค่คำว่าหวังดีมันทำงานคนละแบบกับคำสั่ง ใครสั่งให้ทำ คุณยังเถียงได้ แต่พอเขาบอกว่าห่วง เถียงเมื่อไหร่ก็กลายเป็นทำร้ายน้ำใจ คนปฏิเสธเลยดูเป็นฝ่ายผิดไปเอง

คนพูดก็ไม่ได้แปลว่าเป็นคนไม่ดี หลายคนห่วงจริง แค่ความห่วงนั้นปนมากับความกลัวของเขาเอง หรืออยากให้เรื่องจบแบบที่เขาสบายใจ บางคนไม่รู้ตัวด้วยซ้ำว่ากำลังกดดันคุณอยู่

ที่ยากคือ ของจริงกับของปลอมใช้คำชุดเดียวกัน คำว่ารักก็ใช่ คำว่าหวังดีก็ใช่ ฟังแค่คำพูดแยกไม่ออกหรอก แล้วเราจะไปแยกเป็นได้ยังไง ในเมื่อแทบไม่มีใครเคยสอน

ตัดขาด ทน หรือพูดตรงๆ สามทางที่มักไม่จบเรื่อง

ลองไปปรึกษาคนรอบตัว คำตอบมักวนอยู่สามแบบนี้

• "ก็ตัดออกไปจากชีวิตสิ" กับคนไกลตัวพอทำได้ แต่พ่อแม่หรือหัวหน้า พรุ่งนี้ก็ยังต้องเจอกัน
• "ทนไปเถอะ เขาหวังดี" วันนี้เรื่องเงียบ ครั้งหน้าก็กลับมาใหม่ในรูปเดิม
• "พูดตรงๆ ไปเลย" ถ้ายังแยกไม่ออกว่าเจออะไรอยู่ มักจบที่ทะเลาะกัน แล้วกลับมารู้สึกผิดเอง

ทั้งสามทางข้ามขั้นแรกไปเหมือนกัน คือดูให้ออกก่อนว่าความห่วงใยตรงหน้าเป็นแบบไหน

หน้ากากใจ ชวนดูให้ออกว่าความหวังดีแบบไหนมาพร้อมเงื่อนไข

วิถีมนุษย์ เล่ม 5: หน้ากากใจ โดย หลินโม่ พูดเรื่องความหวังดีแบบปลอมๆ ที่คนเราใช้คุมกันได้เนียนมาก เนียนเพราะไม่ทิ้งแผลให้เห็น เล่มนี้พาไปดูเทคนิคหลังคำพูดที่ฟังเหมือนห่วง กับเบื้องหลังของคนที่ฉาบตัวตนไว้ คนที่คุณรักที่สุดก็รวมอยู่ในนั้น

เรื่องแบบนี้อ่านไว้เพื่อ รู้ทัน จะได้ไม่เสียเปรียบ แค่นั้นพอ คุณไม่ต้องระแวงทุกคน ไม่ต้องหยิบวิธีเดียวกันไปกดดันใครกลับ ในเล่มพูดถึงการรักษาจุดยืนของตัวเองโดยที่ความสัมพันธ์ยังอยู่ กับการอยู่ร่วมกับคนสวมหน้ากากโดยที่คุณไม่ต้องสวมตาม

ย่อให้เหลือสามข้อ เล่มนี้ช่วยคุณได้ประมาณนี้

• แยกออกว่าห่วงครั้งนี้มาจากใจ หรือมาเพื่อผูกไว้ทวงทีหลัง
• มองออกว่าคนใกล้ตัวกำลังโชว์ด้านไหนให้คุณเห็น แล้วทำไปเพราะอะไร
• ยืนที่เดิมได้ตอนโดนกดดัน โดยไม่ต้องเอาความสัมพันธ์ไปแลก

เล่มนี้มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติด้วย

ทีนี้มาดูทีละข้อ ว่าหน้ากากใจช่วยอะไรคุณได้บ้าง

จากที่เคยได้ยินคำว่าหวังดีแล้วรับปากไปก่อน คุณจะมีวิธีแยกว่าห่วงครั้งนั้นเป็นแบบไหน กับเครื่องมือไว้ตัดสินใจว่าจะรับมือกับคนตรงหน้ายังไง

ครั้งหน้าที่ได้ยินว่า "ที่พูดนี่เพราะหวังดีนะ" นับหนึ่งถึงสามก่อนตอบ แล้วใช้สามวินาทีนั้นกับคำถามจากหน้ากากใจ