พฤติกรรมรวย — เปลี่ยนนิสัยเรื่องเงิน ให้การออม หนี้ การลงทุน และรายได้หลายทางกลายเป็นระบบ

เงินเดือนเท่ากัน แต่พฤติกรรมเรื่องเงินพาไปคนละทาง

สมมติบ่ายวันที่ 22 เพื่อนร่วมงานสองคนเดินลงไปซื้อชานมไข่มุกร้านหน้าตึก สั่งหวานห้าสิบเหมือนกัน แก้วละ 55 บาทเท่ากัน ทั้งคู่ได้เงินเดือน 28,000 บาท นั่งโต๊ะติดกันมาสามปี คนแรกสแกนจ่ายโดยไม่ได้คิดอะไร ในบัญชียังเหลือ 1,300 บาท พอให้ถึงวันเงินเข้าแบบสบายๆ

คนที่สองก็จ่ายเหมือนกัน แต่แอบเปิดแอปดูยอดก่อน เหลือ 740 บาท อีกสามวันเงินถึงจะเข้า ของแพงก็ไม่ได้ซื้อ แต่เดือนนี้ใช้มากกว่าเพื่อนห้าพันกว่าบาท กระจายอยู่ในแท็กซี่วันฝนตก ข้าวมื้อดึก ของจุกจิกทีละร้อยสองร้อย เขาเจาะหลอดช้ากว่าปกตินิดหนึ่ง

ตกดึกวันเดียวกัน สมมติว่าคนที่สองเลิกงานสามทุ่มเพราะงานโดนตีกลับ เหนื่อยจนไม่อยากรอรถเมล์ เรียกแท็กซี่กลับบ้าน สั่งข้าวอีกมื้อ รูดบัตรรวมราวหกร้อยบาท ก่อนนอนเปิดแอปธนาคารดู เห็นตัวเลข แล้วปิดภายในสองวินาที บอกตัวเองว่าเดือนหน้าค่อยเริ่มเก็บ ถ้ามีเหลือ

ถ้าเคยเป็นคนที่สองแม้แค่บางเดือน ลองดูว่ามีข้อไหนตรงบ้าง

• รูดบัตรง่ายขึ้นมากในวันที่เหนื่อยหรือเครียด
• ตั้งใจจะเก็บเงินส่วนที่เหลือปลายเดือน แล้วมันก็ไม่เคยเหลือ
• เปิดแอปธนาคาร เห็นยอด แล้วรีบปิดก่อนจะได้คิดต่อ
• วันเงินเข้ารู้สึกโล่ง พอกลางเดือนก็เริ่มคิดเลขในหัวอีกรอบ

ปล่อยไว้นานๆ ที่หายไปคือปีที่ไม่ได้เริ่มสักที

ห้าพันบาทที่ไม่เคยผ่านตาในแต่ละเดือน คือความต่างเกือบทั้งหมดของสองโต๊ะที่อยู่ติดกัน

ส่วนต่างจริงๆ อยู่ที่เช้าวันเงินเข้า คนแรกตั้งให้เงิน 5,000 บาทโอนไปอีกบัญชีเองตั้งแต่เจ็ดโมง ไม่เคยเห็นเงินก้อนนั้นในยอดใช้จ่ายสักวัน คนที่สองเห็นเงินเต็มก้อนทุกเดือน แล้วห้าพันนั้นก็ละลายไปกับวันที่เหนื่อย เงินที่เห็นอยู่ทุกวัน ใครก็เผลอหยิบใช้

เดือนเดียวมันดูไม่เท่าไร แต่ครบปีคนแรกมีเงินก้อนหกหมื่น ชานมบ่ายวันที่ 22 ก็ไม่เคยต้องงด ส่วนคนที่สองยังกลับมาเริ่มที่ศูนย์ทุกวันที่ 25

ปัญหาจะโผล่ตอนมีเรื่องไม่คาดคิด แอร์ห้องเสีย หรือฟันต้องรักษา พอไม่มีเงินกันชน บัตรเครดิตก็กลายเป็นที่พึ่งเดียว เรื่องลงทุนที่อยากเริ่มก็ถูกเลื่อนไปรอเงินก้อนที่ไม่เคยมา ความตั้งใจยังอยู่ในโน้ตมือถือหน้าเดิม

นิสัยเรื่องเงินที่ติดตัวมา โดยไม่มีใครถามก่อน

ใครกำลังเป็นคนที่สองอยู่ ไม่ต้องรีบโทษตัวเองนะ คุณไม่ได้ฟุ่มเฟือยกว่าเพื่อน ความตั้งใจก็ไม่ได้น้อยกว่าใคร สองคนในฉากเรียนจบที่เดียวกัน รู้เหมือนกันว่าดอกเบี้ยบัตรสูง ที่ต่างคือพฤติกรรมเล็กๆ ที่ทำซ้ำทุกวัน

นิสัยพวกนี้ส่วนใหญ่ไม่ได้เลือกเอง บางบ้านโตมากับวันเงินเดือนออกคือวันเลี้ยงข้าว แล้วโลกรอบตัวก็ออกแบบให้การจ่ายง่ายกว่าการเก็บ จ่ายได้ในแตะเดียว แต่โอนเงินเก็บต้องกดหลายขั้น

ที่แก้ยากคือมันไม่มีวันไหนดูผิด รูดบัตรตอนเหนื่อยหนึ่งครั้งก็สมเหตุสมผล ข้ามเดือนออมไปหนึ่งเดือนก็พอเข้าใจได้ มันเป็นปัญหาตอนทำซ้ำไปเรื่อยๆ จนกลายเป็นทางเดินประจำของเงิน

ทำไมตั้งใจประหยัดกี่รอบ ก็วนกลับมานับวันรอเงินเข้า

คำแนะนำที่คนเงินตึงปลายเดือนได้ยินบ่อยๆ มักเป็นแบบนี้

• "ใช้ให้น้อยลงสิ" ทำได้สักสองอาทิตย์ แล้ววันที่เหนื่อยที่สุดของเดือนก็มาถึง
• "จดทุกบาทที่จ่าย" จดได้ละเอียดมาก แต่เงินก็ยังออกตามลำดับเดิม ใช้ก่อน เก็บทีหลัง
• "หางานเสริมสิ" ช่วยได้จริง แต่ถ้าทางไหลออกยังเหมือนเดิม เงินที่เพิ่มมาก็ไหลตามไปด้วย

สามคำแนะนำนี้เติมน้ำมันถังเดียวกันคือแรงใจ แล้วถังก็แห้งพอดีตอนนั่งแท็กซี่กลับบ้านสามทุ่มกว่า

พฤติกรรมรวย เปลี่ยนเรื่องเงินจากการกัดฟันเป็นการวางระบบ

พฤติกรรมรวย โดย คุณโฟกัส มองว่าความมั่งคั่งเกิดจากการตัดสินใจเล็กๆ ที่ทำซ้ำจนเป็นระบบ ทางออกของเล่มนี้เลยอยู่ที่การวางระบบให้เงินเดินถูกทางเองแม้ในวันที่เหนื่อยที่สุด แทนการบีบวินัยตัวเองเพิ่มอีกนิด

อีกข้อที่ถูกใจ ชื่อเล่มบอกตรงๆ ว่าจะเอาการออม หนี้ การลงทุน และรายได้หลายทาง มาทำเป็นระบบเดียวกัน ไม่ต้องแยกแก้ทีละเรื่อง

พอวางระบบตามเล่มนี้ เงินแต่ละเดือนจะเดินประมาณนี้

• เงินเก็บออกจากบัญชีตั้งแต่เช้าวันเงินเข้า ก่อนจะได้เห็นยอดเต็ม
• หนี้มีลำดับชัดว่าก้อนไหนปิดก่อน
• เงินลงทุนก้อนเล็กเข้าทุกเดือนวันเดิม ข่าวตลาดวันนั้นจะเป็นยังไงก็ตาม

ของในเล่มที่ตั้งได้ทันทีที่เงินเดือนรอบถัดไปเข้า

จากที่เคยรอดูว่าปลายเดือนจะเหลือเท่าไร คุณจะมีแผนแบ่งเงินเป็นกระปุกตามหน้าที่ มีรายการโอนอัตโนมัติที่ตั้งไว้สำหรับเช้าวันเงินเข้า และมีรายชื่อหนี้ที่รู้แล้วว่าจะปิดก้อนไหนก่อน

ราคาพอๆ กับชานมเจ็ดแก้ว อ่านจบก่อนเงินเข้า แล้วบ่ายวันที่ 22 รอบหน้า ค่อยเปิดแอปดูยอดอีกที คราวนี้อาจไม่ต้องรีบปิด