ล่อให้รวย หลอกให้จน : เปิดโปงเทคนิคแชร์ลูกโซ่ที่ไม่มีใครบอกคุณ

เพื่อนเก่าทักมาชวนลงทุน และแชร์ลูกโซ่ยุคนี้หน้าตาดีกว่าที่คิด

สมมติคืนวันพฤหัส เพื่อนสมัยมัธยมที่ไม่ได้คุยกันมา 6 ปี ส่งสติกเกอร์แมวโบกมือมาก่อน ตามด้วยข้อความยาวเหยียด เขาบอกว่าเข้ากลุ่มลงทุนมาได้ครึ่งปีแล้ว ลงขั้นต่ำ 50,000 บาท ได้ปันผลเดือนละ 2,500 บาท เงินเข้าทุกวันที่ 5 ไม่เคยขาด

ท้ายข้อความมีสลิปแนบมาสามใบ กับลิงก์เว็บที่สวยกว่าเว็บธนาคารบางแห่ง มีรูปผู้บริหารใส่สูทยืนคู่กับนักการเมือง เพื่อนปิดท้ายว่า "รอบนี้ปิดรับวันอาทิตย์นะ เห็นเป็นเพื่อนเลยบอก" คุณยังไม่ได้ตอบ แต่ก็ไม่ได้ปิดแชต ค้างไว้ทั้งคืน

ลองสมมติจากมุมของเพื่อนคนนั้นบ้าง 6 เดือนก่อน เขาก็ได้ข้อความแบบเดียวกันจากคนที่ไว้ใจ ลงไป 100,000 บาท ได้ปันผลจริงทุกเดือน แล้วคนดูแลกลุ่มบอกว่า ชวนคนใหม่ได้จะถอนเงินต้นได้เร็วขึ้น เขาไล่รายชื่อในโทรศัพท์ แล้วหยุดที่ชื่อคุณ เพราะคุณเป็นคนที่เขาอยากให้รวยไปด้วย

ย้อนอ่านแชตของเพื่อนอีกรอบ จะเห็นจุดสะดุดตาหลายจุด

• บอกผลตอบแทนเป็นตัวเลขเป๊ะ แต่พอถามว่าเงินเอาไปทำอะไร คำตอบเริ่มเบลอ
• มีเส้นตายสั้นๆ อย่าง "ปิดรอบวันอาทิตย์" ให้รีบตัดสินใจ
• มีรูปคนรู้จักหรือคนมีชื่อเสียงยืนยันให้แทนเอกสาร
• เงินจะออกเร็วขึ้นถ้าหาคนมาเพิ่ม

เงินที่หายไป มักพาเพื่อนหายไปด้วย

เงินที่เสียไปยังพอคิดเป็นตัวเลขได้ ที่เจ็บกว่าคือสิ่งที่ตามมา คนที่ลงเงินมักไม่ได้ลงคนเดียว ชวนพี่น้องบ้าง ชวนแฟนบ้าง พอวันที่ระบบเงียบไป ทุกคนก็หันมามองหน้ากัน ต่างคนต่างคิดว่าอีกฝ่ายน่าจะรู้อะไรมากกว่า

พอแชร์ลูกโซ่ล่ม คนชวนกับคนถูกชวนมักเสียเงินพร้อมกัน แล้วก็เลิกคุยกันไปอีกหลายปี

อีกเรื่องที่เจอบ่อยคือความอาย หลายคนนั่งรอเป็นเดือนว่าเงินจะกลับมาเอง ไม่แจ้งความ ไม่เก็บหลักฐาน เพราะไม่อยากให้ใครรู้ กว่าจะยอมเล่า แชตเก่าก็ถูกลบไปครึ่งหนึ่งแล้ว ส่วนเพื่อนที่ชวนมา บางคนก็หายเงียบเพราะไม่รู้จะสู้หน้ายังไง

ทำไมคนรอบคอบก็ติดแชร์ลูกโซ่ได้

ถ้าเคยเกือบโอน หรือโอนไปแล้ว เรื่องนี้ไม่ต้องอายใคร ไม่ใช่เพราะคุณอ่อนต่อโลก ข้อเสนอพวกนี้ถูกเขียนเป็นสคริปต์ โดยคนที่ศึกษามาแล้วว่าคนเราใจอ่อนตอนไหน ทุกอย่างถูกวางไว้แล้ว ตั้งแต่ตัวเลขปันผลไปจนถึงวันปิดรอบ

เส้นตายวันอาทิตย์ทำให้ไม่มีเวลาถามใคร รูปคนรู้จักในกลุ่มทำให้ไม่อยากเป็นคนเดียวในวงที่สงสัย ส่วนสลิปปันผลของคนอื่นทำให้กลัวตกขบวน พอแรงพวกนี้มาพร้อมกัน เสียงในหัวที่ชอบตั้งคำถามก็เบาลงเอง

เพื่อนที่ทักมาก็ไม่ได้ต่างจากคุณ เขาเจอสคริปต์ชุดเดียวกันมาก่อน แล้วเชื่อด้วยใจจริง พอได้ปันผลมาหลายเดือน เขาก็อยากแบ่งของดีให้คนที่เขารัก แชร์ลูกโซ่เดินทางไกลได้ก็เพราะความไว้ใจของคนธรรมดาแบบนี้

ทำไมคำเตือนแบบเดิมกันแชร์ลูกโซ่ไม่อยู่

คำเตือนที่คนรอบตัวมักให้กลับมา

• "ผลตอบแทนสูงขนาดนั้น อย่าไปยุ่ง" ฟังขึ้น แต่พอเห็นสลิปจริงของเพื่อนสามใบ คำเตือนนี้ก็ดูเชย
• "ไม่แน่ใจก็ลองน้อยๆ ก่อน" เงินก้อนเล็กที่ได้ปันผลตรงเวลา มักกลายเป็นเหตุผลให้ลงก้อนใหญ่
• "บล็อกเพื่อนไปเลย" เงินปลอดภัยก็จริง แต่คนที่เคยสนิทกันก็หายไปอีกคน

ข้อสองน่าห่วงสุด เพราะฟังดูรอบคอบ ส่วนทั้งสามข้อยังตัดสินจากความรู้สึกล้วนๆ ไม่มีข้อไหนบอกวิธีเช็กว่าข้อเสนอตรงหน้าเป็นธุรกิจจริงหรือเปล่า

ล่อให้รวย หลอกให้จน รายการเช็กก่อนโอนเงินบาทแรก

ล่อให้รวย หลอกให้จน โดย Kenja เปิดให้เห็นสคริปต์ กลไก และจิตวิทยาที่แชร์ลูกโซ่ยุคดิจิทัลใช้ดักคน พร้อมเครื่องมือตรวจข้อเสนอก่อนตัดสินใจ วันที่มีคนชวน คุณจะมีของให้เช็กมากกว่าความรู้สึกว่า "ฟังแล้วแปลกๆ"

ในเล่มยังพูดถึงวันที่คนชวนคือคนที่คุณรัก ว่าจะตอบยังไงไม่ให้ทะเลาะกัน ส่วนคนที่โอนไปแล้ว ก็มีแผนว่าเริ่มจากตรงไหน

พอปิดเล่ม สิ่งที่ติดมือไปด้วยคือ

• สัญญาณเตือน 9 ข้อ ไว้แยกธุรกิจจริงออกจากโครงสร้างที่รอวันพัง
• วิธีมองให้ออกว่าเส้นตาย รีวิว และความกลัวพลาดโอกาส ถูกวางไว้ตรงไหนในบทสนทนา
• ขั้นตอนแรก ที่แจ้งความ และหลักฐานที่ต้องเก็บ ถ้าเงินออกไปแล้ว

เล่มนี้มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติ ห้องสมุดมารวย และ Chiang Mai University Library (CMUL)

ถ้ามีข้อความชวนลงทุนค้างอยู่ในแชตตอนนี้ ลองดูว่าแต่ละส่วนเอาไปใช้ตอนไหนได้

จากเดิมที่มีแค่ความรู้สึกแปลกๆ เวลาแชตชวนลงทุนเด้งขึ้นมา คุณจะมีรายการสัญญาณเตือนไว้ไล่เช็กทีละข้อ มีคำถามที่ส่งกลับไปถามคนชวนได้ และมีคำตอบให้เพื่อนที่ไม่ต้องถึงขั้นตัดขาดกัน

แชตชวนลงทุนที่ค้างไว้ยังไม่ต้องตอบคืนนี้ เปิดเล่มนี้ก่อน แล้วค่อยพิมพ์คำตอบที่ยังเป็นเพื่อนกันได้