AI is Coming for Your Job คุณพร้อมรึยัง?

อีเมลเรื่อง AI ฉบับเดียว กับห้องกินข้าวที่เงียบผิดปกติ

สมมติเช้าวันอังคาร สิบโมงครึ่ง อีเมลจากฝ่ายบริหารเด้งเข้ามาพร้อมกันทั้งทีม 9 คน เนื้อความมีแค่ 4 บรรทัด บอกว่าเดือนหน้าทีมจะเริ่มทดลองใช้เครื่องมือ AI ช่วยงานเอกสาร ไม่มีใครตอบกลับ ไม่มีใครกดอีโมจิด้วย

เที่ยงวันนั้น โต๊ะยาวในห้องกินข้าวที่ปกติเสียงดังที่สุดในชั้น เงียบจนได้ยินไมโครเวฟร้องติ๊ง คนที่ชอบเล่าซีรีส์ก้มหน้าเขี่ยข้าวผัด คุณเองกินไปได้ครึ่งกล่อง ในหัววนอยู่คำถามเดียว งานที่ทำมา 8 ปี ส่วนไหนที่ยังต้องเป็นคุณ

อีกฉากหนึ่ง สมมติคุณอายุ 46 อยู่บริษัทเดิมมา 21 ปี โต๊ะสุกี้คืนวันเกิดพี่สาว หลานชายวัย 24 เล่าสบายๆ ว่าที่ออฟฟิศเขาให้ AI ช่วยสรุปประชุมมาครึ่งปีแล้ว คุณพยักหน้าตาม นึกไม่ออกว่าควรถามต่อว่าอะไร คืนนั้นคุณเปิดเว็บหางานดูเงียบๆ ครั้งแรกในรอบสิบปี

ถ้าสองฉากนี้ใกล้ตัว ลองดูว่ามีข้อไหนตรงกับคุณบ้าง

• อ่านอีเมลฉบับนั้นซ้ำสามรอบ เพื่อหาคำว่าลดคนที่ไม่มีอยู่ในนั้น
• เจอข่าว AI ทีไรกดเข้าไปอ่าน ปิดออกมาก็ยังไม่รู้จะทำอะไรต่อ
• อยากถามหัวหน้าตรงๆ แต่กลัวดูเหมือนไม่มั่นใจในงานตัวเอง
• คิดเรื่องเปลี่ยนสายงานแบบครึ่งๆ กลางๆ ไม่กล้าเริ่ม ไม่กล้าทิ้ง

ปล่อยความกังวลเรื่องอนาคตของงานลอยไว้ ของที่เสียคือจังหวะ

ความกังวลที่ไม่มีทางไป มันกินแรงทุกวันแบบเงียบๆ อ่านข่าวเพิ่มอีกนิด คุยในกลุ่มไลน์อีกหน่อย แล้วเดือนทดลองก็เริ่มขึ้นตอนที่คุณยังตั้งหลักไม่ได้

คนที่เดินเข้าเดือนทดลองพร้อมคำถามของตัวเองสักข้อ มักได้อะไรกลับมามากกว่าคนที่รอให้ใครมาบอก

อีกด้านก็แพงไม่แพ้กัน บางคนตกใจจนตัดสินใจเรื่องใหญ่เร็วเกินไป รีบหาทางย้ายสายก่อนรู้ด้วยซ้ำว่างานเดิมเสี่ยงจริงแค่ไหน ประสบการณ์สิบกว่าปีถูกวางไว้ข้างทาง ยังไม่ทันได้เช็กว่าชิ้นไหนพกไปต่อได้

ข่าว AI มาทุกวัน แต่ไม่มีข่าวไหนพูดถึงตำแหน่งของคุณ

ถ้าคืนนี้ยังนอนคิดเรื่องนี้อยู่ คุณไม่ได้ขี้กังวลเกินเหตุ ไม่ได้ตามโลกไม่ทันด้วย ข่าว AI ที่ไหลเข้ามาทุกวันพูดในภาพใหญ่ระดับโลก แต่ไม่มีบทความไหนรู้ว่าคุณทำงานอะไร อายุเท่าไร คำตอบที่ใช้กับคุณได้จริงไม่มีอยู่ในฟีดข่าว

ฝ่ายบริหารที่ส่งอีเมลมาก็กำลังทดลองอยู่เหมือนกัน คำตอบยังไม่ครบทุกข้อ อีเมลก็เลยสั้นแค่สี่บรรทัด พอมีช่องว่าง คนอ่านก็เติมด้วยภาพที่น่ากลัวที่สุดในหัว เป็นกันทั้งโต๊ะ

รอบริษัทสอน ลาออกไปเริ่มใหม่ หรือเชื่อว่างานเราไม่มีวันโดน

พออีเมลแบบนี้มาถึง หลายคนมักเลือกหนึ่งในสามทางนี้

• "รอบริษัทจัดอบรมก่อน" ได้รู้ว่าปุ่มไหนกดยังไง แต่ไม่รู้ว่างานส่วนไหนของคุณควรเก่งขึ้น
• "ลาออกไปเรียนสายใหม่" กล้าดี แต่เดิมพันเงินเก็บกับเวลาเป็นปี ก่อนรู้ว่าต้องย้ายจริงไหม
• "งานเราต้องใช้คน AI ทำไม่ได้หรอก" อุ่นใจดี แต่ไม่ได้บอกว่าส่วนไหนต้องใช้คนจริงๆ

ทางที่สองน่าห่วงที่สุด เพราะถอยกลับยากที่สุด อีกสองทางยังแก้ทีหลังได้ แต่ทั้งสามทางเริ่มลงมือก่อนรู้ว่างานของตัวเองอยู่ตรงไหน

AI is Coming for Your Job กับแผนปรับตัวที่เริ่มจากงานและอายุของคุณ

AI is Coming for Your Job โดย เคน อารยะ เล่าเรื่องนี้แบบไม่ขู่ เริ่มจาก แผนผังอาชีพ ที่ไล่ให้ดูว่าในแต่ละทศวรรษ AI เข้าไปทำแทนงานแบบไหน วางงานของตัวเองลงไป แล้วจะเห็นเองว่าต้องเตรียมมากน้อยแค่ไหน เร็วแค่ไหน

ส่วนที่หยิบไปใช้ได้ไวที่สุดคือแผนตามช่วงอายุ เล่มนี้แยกไว้สามช่วง 25 ถึง 35, 35 ถึง 45 และ 45 ขึ้นไป แต่ละช่วงเริ่มคนละจุด คนอายุ 46 ในฉากเมื่อกี้ไม่ต้องไปนับหนึ่งใหม่แบบคนเพิ่งเข้างาน ตัว AI เองให้จับมาเป็นเครื่องมือ ไม่ใช่คู่แข่ง

อ่านจบ คุณจะตอบคำถามพวกนี้ได้ด้วยตัวเอง

• งานที่ทำอยู่ตอนนี้ อยู่ตรงไหนบนแผนผังอาชีพ
• ทักษะแบบไหนในตัวคุณที่ AI ยังแทนไม่ได้ แล้วจะฝึกให้คมขึ้นยังไง
• ถ้าต้องเปลี่ยนสายจริง จะวางทางยังไงให้ไปถึงภายใน 12 ถึง 18 เดือน

เล่มนี้มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติ ศูนย์การเรียนรู้ธนาคารแห่งประเทศไทย และห้องสมุดของสำนักงาน ก.พ.

ของที่หยิบไปใช้ได้ทั้งกับงานพรุ่งนี้และแผนสามปีข้างหน้า

จากเดิมที่มีแค่ข่าวที่อ่านค้างไว้กับความกังวลในหัว คุณจะรู้ว่างานของตัวเองอยู่ตรงไหนบนแผนผัง และมีรายการสิ่งที่ต้องทำก่อนสิ้นปีนี้

เดือนทดลองยังไม่เริ่ม ใช้เดือนนี้กับเล่มนี้ แล้วกลับไปนั่งโต๊ะยาวมื้อเที่ยงในฐานะคนแรกที่กล้าเปิดเรื่องนี้คุย